ای کسانی که ایمان آورده اید به شما چه شده است که چون به شما گفته میشود در راه خدا بسیج شوید کندی به خرج میدهید آیا به جای آخرت به زندگی دنیا دل خوش کرده اید متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جزء اندکی نیست .عدالت صحابه یکی از موضوعاتی است که در هنگام گفتگو به فراوانی از سوی وهابیون عربستان طرح میشود بدیهی است احترام صحابه پسندیده است اما از تاکید آنان اینطور به دست می آید که میخواهد همه صحابه را در یک ردیف بشمار آورد !و در پی اثبات عدالت همگی صحابه چهره های غیر قابل قبول را مورد قبول جلوه بدهند و حق اعتراض را از حق جویان سلب کنند!در حالیکه که احترام به همه صحابه غیر معقول است و از آنجا که برخی از آنان پیامبر را رنجانده اند و حتی توطئه بر علیه آن حضرت داشته اند احترام به همه آنان غیر مشروع است جهت تحلیل و بررسی این موضوع توجه شما را به مطالب زیر جلب میکنیم :معنای صحابه شهید زین الدین عاملی میفرماید(صحابی کسی است که پیامبر را ملاقات نموده به او ایمان آورده و مسلمان از دنیا رفته است) این رای مدرسه اهل  بیت (ع)است اما در مقابل احمد بن حنبل میگوید(افضل مردم بعد از اهل بدر کسانی هستند که در قرنی واقع شدند که پیامبر در آن قرن بوده است و هر کس با پیامبر مصاحب بوده یک سال یا یک ماه یا یک روز یا یک ساعت یا یک لحظه او را دیده از اصحاب پیامبر است) بخاری میگوید (هر مسلمانی با پیامبر مصاحبت داشته یا او را ملاقات نموده از اصحاب پیامبر است) به دنبال این معنای بسیار گسترده برای صحابه به نقل از ابن حجر عسقلانی به حدیثی از پیامبر استناد میکند :اصحابی کالنجوم بایهم اقتدیتم اهدیتم (اصحاب من مانند ستارگان است از هر کدام پیروی کردید هدایت یافته اید)!!در حالی که بسیاری از علمای اهل سنت مانند احمد بن حمبل ابن حزم ابن عساکر و غیره این حدیث را ضعیف دانسته اند . علاوه بر اینکه با آیات قران کریم و حتی روایات معتبر اهل سنت نیز سازگاری ندارد . ۲) ناسازگاری با قرآن : در آیات بسیاری از قرآن مجید در باره تخلف و مخالفت برخی از یاران پیامبر گففته شده است و در بسیاری از آیات درباره اعراض و اعتراض برخی اطرافیان پیامبر در جنگ ها و در سختی ها سخن به میان آمده است که همگی حکایت از آن دارد که همه اطرافیان و اصحاب پیامبر مورد رضایت خدا و پیامبر نبودند و حتی برخی تهدید به عذاب در آخرت شدند اینک به چند مورد اشاره میشود(یا ایها الذین آمنو اذا لقیتم الذین کفروا زحفا فلا تولوهم الادبار) ( ای کسانی که ایمان آوردید هنگامی که با انبوه کافران به نبرد روبرو شوید به آنها پشت نکنید و فرار ننمائید)در این آیه شریفه خداوند به گروهی از صحابه که از جنگ فرار میکردند و حضرت را تنها گذاشتند و جایگاهشان جهنم است اشاره میکند (ان الذین تولوا منکم یوم التقی الجمعان انما استزلهم الشیطان ببعض ماکسبوا و لقد عفا الله انهم ان الله غفور حلیم ) (روزی که دو گروه در احد با هم رویایو شدند کسانی که از میان شما به دشمن پشت کردند در حقیقت جزء این نبود که به سبب پاره ای از آنچه از گناه حاصل کرده بودند شیطان آنان را بلغزانید و قطعا خدا از ایشان در گذشت زیرا خدا آمرزگار برد بار است)و حتی در برخی آیات مومنان اطراف پیامبر به دنبال دنیا طلبی از سوی خداوند مورد نکوهش قرار گرفتند :یا ایها الذین آمنوا مالکم اذا قیل لکم انفروا فی سبیل الله اثاقلتم الی الارض ارضیتم بالحیاه الدنیا من الاخرت فما متاع الحیات الدنیا  فی الاخرت الا قلیل) (ای کسانی که ایمان آورده اید شما را چه شده است که چون به شما گفته میشود که در راه خدا بسیج شوید کندی به خرج میدهید آیا به جای آخرت به زندگی دنیا دل خوش کرده اید متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جزء اندکی نسیت ) ۳) ناسازگاری با روایات : قال رسول (ص):انا فرطکم علی الحوض و سانازع رجالا فاغلب علیهم فلاقولن رب اصحابی اصحابی فیقال انک لا تدری ما احدثوا بعدک : پیامبر خدا میفرماید من زودتر از شما بر حوض کوثر وارد میشوم پس بر سر مسئله ای با عده ای به منازعه میپردازم و پیروز میشوم سپس به خداوند متعال میگویم :پروردگارا همراهان من همراه من باشند ندا می آید که ای پیامبر تو نمیدانی که بعد از تو چه کرده اند ! حسرت یوم القیامه پیامبر مکرم اسلام که بهترین درود ها نثار او و خاندانش باد خطاب به اصحاب میفرماید: شما حریص بر امارت و خلافت هستید و این باعث ندامت و حسرت شما در قیامت است .۴) ناسازگاری با حقایق تاریخی : با مراجعه به تاریخ صحابه نیز در می یابیم که عدالت همه صحابه خلاف واقعیت های تاریخی است ابن عباس میگوید:هنگامی که پیامبر درخواست قلم و دوات نمود تا وصیت خود را بنویسد برخی از صحابه به او جسارت کرده و نسبت هذیان دادند  ۲ – جابر میگوید ما با پیامبر نماز میخواندیم که غافله ای با کالایشان از شام وارد مدینه شد همه نمازگزاران پیامبر را رها کرده و به سراغ غافله رفتند مگر داوزده نفر که در این موقع آیه ای در مذمت آنان وارد شد(واذا راوا تجارت اولهوا انفضوا علیها و ترکوک قائم قل ما ان الله خیر من اللهو و من التجارت والله خیر الرازقین) و چون داد و ستت یا سرگرمی ببینند به سوی آن روی آور میشوند و تو را در حالی که ایستاده ای ترک میکنند بگو آن چه نزد خداست از سرگرمی و داد وستت بهتر است و خدا بهترین روزی دهندگان است . آیا میتوان مغیره بن شعبه را که چند نفر بر زنای او شهادت دادند در حالی که از بیعت کنندگان در زیر درخت حدیبیه بوده است عادل بنامیم ؟ خالد بن ولید مگر مالک بن نویره را به خاطر اینکه ذکات مالش را به او نداد نکشت و همان شب با همسر او زنا نکرد آیا او عادل است؟ از مجموع این آیات و روایات و حقایق تاریخی به خوبی معلوم میشود که اعتقاد به عدالت و وثاقت جمیع صحابه به طور قطع و یقین نادرست است. سوال پایانی شاید پرسیده شود چه اصراری وجود دارد که در باره این گونه موضوعات اختلافی این مقدار بحث شود ؟!این شخصیت ها مربوط به گذشته اند و اختلاف در این باره برای امروز ما فایده ندارد ؟در این باره باید گفت :اتفاقا حل این موضوع برای امروز ما بسیار مهم است زیرا اگر به دلایل قرآنی روایی و تاریخی و حتی عقلی ثابت شود همه صحابه در یک رتبه نبودند فضیلت و برتری برخی بر برخی ثابت خواهد شد و به آسانی میتوان اولویت پیروی از بافضیلت ترین را اثبات نمود و از سویی دیگر اگر ثابت شود برخی صحابه قادر نبودند موقعیت سیاسی و اجتماعی آنها زیر سوال میرود و احادیث نقل شده از آنها فاقذ اعتبار خواهد شد و در نتیجه پیروی از مکتب اهل (ع)به عنوان مطمئن ترین راه تشخیص حق به اثبات خواهد رسید .نکته پایانی کسانی که با طرح عدالت صحابه بر آن اصرار می ورزند و اعتراض در برابر خطاهای آنان را نکوهش میکنند متاسفانه به آسانی عصمت پیامبر و اهل بیت را زیر سوال میبرند و به آسانی دربرابر فرمانها و فرمایشات صریح معصومان ایستادگی میکنند و در برابر فرمان های پیامبر زبان به اعتراض میگشایند و مخالفت می ورزند.
منابع:۱ الدرایه ص۱۲۰ ۲-فراء حنبلی ج۳ ص ۹۸۸ ۳-فتح الباری ج۷ ص۳ ۴-ابن حجر عسقلانی لسان المیزان ج۲ ص۱۳۷ ۵-سلسله الاحادیث الضعیفه ج۱ ص ۷۸ ۶ –آل عمران آیه۱۵۵ و توبه آیه ۳۸ ۷-مسند احمد ج۲ ص۱۹۹ ۸-صحیح بخاری رقم حدیث۲۸۸ ۹-سوره جمعه آیه ۱۱ ۱۰-صحیح بخاری رقم حدیث۱۹۵۳ و صحیح مسلم ج۶ ص۱۵۰ ۱۱-همان ج۳ ص۴۵۲ ۱۲-تاریخ طبری ج۲ ص۵۰۲ ۱۳-الاصابه ج۱ ص۲۲۸ ۱۴-اسدالغابه ج۴ ص۱۹۹ ۱۵-همان ج۳ ص۴۵۲ ۱۶-تاریخ طبری ج۲ ص۵۰۲ الاصابه ج۱ ص ۳۳۷ اسدالغابه ج۱ ص۲۹۵