چرا امام رضا(ع)ولایت عهدی مامون را پذیرفتند؟

برخی پذیرش ولایت عهدی از سوی امام رضا (ع)را نوعی سازش با خلیفه ناحق تلقی کرده و معتقدند که :امام رضا (ع)نمی بایست ولایت عهدی مامون را می پذیرفتد  و باید تا حد کشته شدن مقاومت مینمودند !برای پاسخ به این اشکال لازم است کمی به تاریخ بنگریم . مامون وارث خلافت عباسی است .عباسی ها از روز اول برنامه شان کشتن و شکنجه علویان بود مامونی که برای خلافت برادر خود را میکشت چگونه حضرت امام رضا را از مدینه احضار کرده و ابتدا از ایشان میخواهد که خلافت را بپذیرد و بعد با تهدید های سخت ولایت عهدی را به امام می قبولاند ؟!در این خصوص چند فرضیه وجود دارد :۱)مامون وزیری به نام فضل بن سهل دارد که همه کاره دستگاه او است . عده ای معتقدند او مامون را وادار به این امر کرد که دو احتمال وجود دارد :احتمال اول اینکه فضل واقعا شیعه بوده است که برخورد امام با وی خلاف این امر را نشان میدهد و ما میبینیم امام حتی خطر وی را به مامون گوشزد نمودند .احتمال دوم اینکه فضل عجالتا میخواست خلافت را از دست عباسیان در آورد و روی عقاید مجوسی خود بود و قصد بازگرداندن ایران به دین زرتشت را داشته که در این حالت وظیفه امام همکاری با مامون است . زیرا خطر او بیشتر از خطر خلافت مامون است .پس سازش امام با مامون صحیح بوده است ۲)نظر مشهورتر این است که این کار ابتکار خود مامون بوده است اما درباره و چگونگی آن چند نظر وجود دارد شیخ مفید و شیخ صدوق برآنند که مامون در جنگ هایش با امین شکست میخورد و نذر میکند که اگر خلافت را به دست بگیرد آن را به صاحبان اصلی اش برگرداند و در ابتدا نیز با خلوص نیت به امام پیشنهاد ولایت عهدی میدهد اما بعدا از کار خود پشیمان میشود و امام چون میدانستند که او پشیمان میشود و تا پایان بر حرف خود باقی نمیماند با پیشنهاد مامون مخالفت میکردند. عدهای از مستشرقان معتقدند که وی به راستی شیعه بوده و حسن نیت داشته است که در این صورت باید حرف کسانی را قبول کنیم که میگویند حضرت به مرگ طبیعی از دنیا رفتند که این امر از نظر تاریخی مردود است علاوه بر این اگر واقعا چنین بود حضرت باید ولایت عهدی را میپذیرفتند در حالی که میبینیم ایشان این امر را قبول نکرده و با تهدید مجبور به پذیرش آن شدند . احتمال دیگری که با توجه به سخنان امام و رفتار ایشان با مامون مطرح میشود این است که ابتکار این کار از خود مامون بود و از اول هم صمیمیت نداشت و این کار را به خاطر سیاست ملک داری انجام داد به این جهت که اول اینکه نظر ایرانیان را جلب نماید زیرا اکثر آنها مشتاق علویان بودند و تحت شعار (الرضا من آل محمد)میجنگیدند و مامون به حضرت لقب (رضا)داده و اعلام کرد که این همان است که شما به خاطرش قیام کردید .جهت دوم فرونشاندن قیام های علویان .سوم مساله خلع صلاح خود حضرت .هنگامی که در دستگاه خلافت به حضرت مقامی داده شده دیگر ایشان نمیتواند از نارضایتی مردم بر ضد دستگاه خلافت استفاده کند و از طرفی این کار موجب خدشه دار شدن چهره امام نزد مردم میگشت .در روایات ما این مطلی وجود دارد که حضرت به مامون فرمودند :تو با این کار میخواستی مرا خراب کنی . برای فهم این موضوع لازم است آن را از جانب امام رضا نیز بررسی کنیم چند چیز در تاریخ مسلم است الف)احضار امام از مدینه به مرو حالتی آمرانه و بدون مشورت داشت و مامون امام را تا وقتی که به مرو رسید از موضوع با خبر نکرد .به مساله ولایت عهدی از سوی امام مطرح نشد بلکه از جانب مامون بود و امام هم به شدت امتناع می ورزیدند و می فرمودند: اگر حق توست به چه اجازه ای به  میدهی واگر نیست چرا آن را غضب کرده ای این امر به نحو پیشنهاد نبوده بلکه به صورت احضار و اجبار   بوده است و مامون تهدید را با استدلال درهم آمیخت یعنی وقتی که گفت :کار تو مثل کار علی(ع)در شورای شش نفره است از طرفی استدلال میکرد چون حضرت سازش کرد پس اشکالی ندارد و از طرفی چون عمر در صورت عدم تصمیم آنها را تهدید به مرگ کرده بود میخواست بگوید تو نیز چنین وضعی داری  د)امام رضا شرط کرد که من این امر را قبول مینکم به شرطی که در هیچ کاری مداخله نکنم در واقع او میخواست مسئولیت کارهای مامون را نپذیرد و خلافت را حفظ کند . ح)طرز رفتار حضرت پس از مساله ولایت عهدی قابل توجه است غالبا رسم است که ولیعهد از حاکم تشکر کند و مامون انتظار داشت که حضرت تاییدی از او و خلافتش کند ولی در مراسم بیعت اصلا چنین نشده و حضرت فرمود: و ما حقی داریم و آن خلافت است شما مردم هم حقی دارید و آن اینکه مردم خلیفه باید شما را اداره کند و شما باید حقمان را به ما بدهید اگر دادید وظیفه مان را انجام میدهیم .نه تشکری از مامون صورت میگیرد و نه حرف دیگری مطرح میشود بلکه جو حاکم خلاف روح جلسه خلافت عهدی است .طرح یک اشکال:ممکن است برخی بگویند حضرت باید مقاومت میکردند تا کشته شوند !؟در پاسخ باید گفت که چنان که میدانیم از نظر شرعی خود را به کشتن دادن گاهی جایز می شود به شرطه انکه اثر کشته شدن بیشتر از زنده ماندن باشد یا امر دایر باشد که شخص یا کشته شود ویا فلان مفسده بزرگ را متحمل شود مثل قضیه امام حسین (ع) . سوال اساسی این است که آیا شرایط امام رضا (ع) نیز آن چنان بود ؟! در قضیه حضرت رضا (ع) ایشان مخیر می شود بین یکی از این دو کار :ولایت عهدی به این شرط که مسئولیت کارهای دستگاه به عهده ی حضرت نباشد ویا کشته شدن .قطعا ایشان اولین راه را باید انتخاب می نمودند زیرا صرف همکاری که گناه نیست نوع همکاری مهم است . وقتی که بتوانیم به اسلام بهره ای برسانیم وارد شدن به دستگاه ظلم و جور جایز است اگر بتوانیم از طریق آن امر به معروف و نهی از منکر بکنیم وارد شدن به آن واجب است در سیره ائمه (ع)این موضوع فراوان دیده میشود در مدت ولایت عهدی امام کاری به نفع عباسیان صورت نگرفت ولی حضرت با تثبیت شخصیت علمی خود از طریق دستگاه خلافت وپاسخ به شبهات علمی به نفع اسلام کار کرد.
منابع: بحارالانوارج۴۹ ص۱۲۸ همان ص۱۲۱ -۱۲۰ –

عدالت صحابه

ای کسانی که ایمان آورده اید به شما چه شده است که چون به شما گفته میشود در راه خدا بسیج شوید کندی به خرج میدهید آیا به جای آخرت به زندگی دنیا دل خوش کرده اید متاع زندگی دنیا در برابر آخرت جزء اندکی نیست .عدالت صحابه یکی از موضوعاتی است که در هنگام گفتگو به فراوانی از سوی وهابیون عربستان طرح میشود بدیهی است احترام صحابه پسندیده است اما از تاکید آنان اینطور به دست می آید که میخواهد همه صحابه را در یک ردیف بشمار آورد ادامه مطلب را بخوانید…

شیعه میپرسد؟(۴)

۱)آیا تمام مشکل جهان اسلام زیارت رفتن برخی مسلمین است و هیچگونه مشکل و ظلمی از سوی یهود و نصاری بر جهان اسلام وارد نمیشود؟چرا کاخ های استبداد را رها کرده اند و به مبارزه با تعدادی قبر پرداختند؟
۲)قرآن میفرماید:(و لن ترضی انک الیهود و الانصاری حتی تتبع ملتهم ) (یهودیان و مسیحیان از تو راضی نمیشوند مگر اینکه تابع کیش آنان گردی ). حال یهود و نصارای زمان ما (اسرائیل و امریکا)از کدام یک از مذهب موجود راضی هستند؟
۳)آیا رضایت یهود و نصارا از یک گروه مسلمین طبق آیه مذکور دلیل پیروی آن مسلمانان از کفارنیست؟
۴)آمریکا و اسرائیل با کدام یک از دولت ها رفیق و هم پیمانند؟
۵)چرا حکومت های مدعی پیروی از سنت پیامبر (ص)صد در صد از امریکا پیروی میکنند؟
۶)چرا مدعیان پیروی از سنت پیامبر (ص)از فلسطینیان مظلوم که از ظلم صهیونیسم به ستوه آمده اند حمایت نمیکنند؟با وجودی که آن مظلومین همه اهل تسنن هستند . چه کسانی از جنگ ۳۳ روزه مسلمانان غیور لبنان بر علیه صهیونیست حمایت نکردند و بلکه از آن ابراز نگرانی کردند؟
۷)تخریب آثار تاریخی اسلام با چه هدفی صورت میپذیرد؟
۸)تاکنون کدام یک از کشورهای جهان آثار تاریخی خود را تخریب کردند؟به راستی تخریب آثار تاریخی اسلام به بهانه شرک درست است؟
۹)آیا تخریب خندق در محوطه جنگ احزاب و تخریب حرم ائمه بقیع (ع)و آثار احد کمتر از تخریب مجسمه بودا در افغانستان اهمیت داشت که یونسکو نسبت به تعرض به آن اعلامیه صادر کرد؟آیا بین وهابیون و سازمان های بین المللی برای محو آثار اسلامی تبانی هماهنگی و همکاری صورت نگرفته است؟
۱۰)آیا استفاده از مظاهر تمدن مانند دوربین و هواپیما و برپائی مراسم جشن تولد و سایر مراسم بدعت است؟آیا اگر کسی قائل به چنین نظری باشد واقعا مرتجع نیست؟
۱۱)چرا زنان را در بیشتر مساجد عادی (غیر از مسجد النبی و مسجد الحرام)را نمیدهند و در مسجدالنبی نیز کمترین حق را برای آنان قائل هستند . زنان حق رای ندارند!رانندگی آنان جرم محسوب میشود و هیچ گونه نقشی در اداره کشور وجامعه حتی جامعه زنان نداشته وباید حقارت به آنان نگریسته می شود ودر یک کلمه حقوق زن در برخی ازکشورهای مدعی سنت پیامبر چراپایمان میشود و با این وجودهیچ گاه امریکا وسازمان ملل وشورای امنیت این کشورهای مرتجع رابه جهت نقض حقوق زنان محکوم نمی نماید !! و اصلا مسئله را طرح وبررسی نمی کند۰آیا این مهم نشان ازهم پیمان صدهامورداز تناقضات وعدم سازگاری باعقل دراعتقادات برادران عامه یافرقه وهابیت درذهن خلجان می کند که انشاالله درفرصتی دیگربیان خواهیم نمود .
والعاقبه للتقوی والیقین

شیعه میپرسد؟(۳)

۱)اولین کسی که مسئله لعن را رسمیت بخشیدند چه کسانی بودند و به عبارت دیگر چه کسی دستور داد که علی (ع)را در خطبه ها لعن کنند؟
۲)تعریف صحابه طبق نظر همه مذاهب اسلامی این است که هر کس در زمان پیامبر زندگی کرده باشد و آن حضرت را دیده و درک کرده باشد جزء صحابه است (که به چند هزار تن میرسند)آیا اعتقاد به عدالت همه آنها امری معقول و قابل پذیرش است؟ الف)اگر همه صحابه عادل بودند پس آیات مربوط به منافقین در شان چه کسانی نازل می شد؟ ادامه مطلب را بخوانید…

شیعه میپرسد ؟(۲)

۱)آیا خط  فکری دختر بزرگوار پیامبر (ص)حضرت فاطمه (س)با خلفاء یکی بود و او از عملکرد آنها راضی بود؟الف )چرا گفته ابی سعد و ابی عباس و شهادت امام علی و امام حسن و امام حسین درباره این که رسول خدا فدک را به فاطمه بخشیده است پذیرفته نمیشود ولی تنها سخن ابوبکر که میگوید:از رسول خدا شنیدم که پیامبران ارث باقی نمیگذارند !پذیرفته میشود ب)چرا سخن یک نفر بر آن همه صحابی بزرگ ترجیح داده میشود؟ ج)چرا تا ان زمان این سخن را کسی از پیامبر نشنیده بود و کسی آن را نقل نمیکرد؟ د)چرا تا قبل از آن زمان کسی این سخن را از ابوبکر نشنیده بود؟ ادامه مطلب را بخوانید…

شیعه میپرسد؟(۱)

شیعه میپرسد:اگر خلاف عقل چیزی را بپذیریم در محضر خدا هیچ عذری نخواهیم داشت لذا از جوانان و فرهیختگان همه مذاهب انتظار میرود که دین خود را با این مایه گران بها(عقل) محک زده سپس قضاوت کنند . در اینجا چند سوال ساده که تناقضات آشکاری را در اعتقادات برخی مذاهب خصوصا وهابیت متذکر میشود. ادامه مطلب را بخوانید…

حقیقت زیارت چیست؟

گفتگویی در کویت : خالد این برنامه های جنجالی که شما شیعیان بوجود می آورید برای چیست؟ صادق اشکالی در این کار می بینی؟محمد این کار حرام و در شمار شرک به خداوند است . صادق: حرام؟شرک؟این تهمت بسیار بزرگی است.آن هم در مورد گروهی که از نظر فرهنگی بسیار غنی و در عمل به دستورات دینی سر آمد همگان هستند این سخنان تو یا از روی عدم اطلاع است و یا جبهه گیری متعصبانه و ناشی از تبلیغات سوء و شدید علیه شیعه؟تو آدم با سوادی و تحصیل کرده و باید به دنبال حقیقت باشی نه تهمت و دشنام گویی ؟خالد: به نظر تو این گفته من ناشی از تعصبات بی مورد مذهبی است؟صادق: به یقین غیر این نیست وگرنه انسان ادامه مطلب را بخوانید…

مجلس عزادری در محضر امام صادق (ع)

مرحوم محدث قمی  در کتاب نفثه المصدور نوشته اند که :ابوهارون مردی نابینا و شاعری زبردست بود که گاهی هم مرثیه و اشعاری برای امام حسین (ع) می گفت . می گوید روزی به محضر امام صادق (ع) رسیدم ادامه مطلب را بخوانید…

برگه‌ی بعد »